Skriv ut

INNHOLD:

Lov om odelsretten og åsetesretten.

Kap. I. - Kva som kan odlast (odlingsjord).
    § 1. Odelsrett kan hevdast til fast eigedom som kan nyttast til landbruksdrift og har ein viss storleik. Slik eigedom blir kalla...
    § 2. Ein eigedom blir rekna som odlingsjord når anten jordbruksarealet er minst 20 dekar, eller det høyrer til så mykje anna areal, rettar...
    § 3. Odel kan ikkje hevdast på grunn til bergverk, fabrikk og andre industrielle føretak, når grunnen er etla til å tene det industrielle...
    § 4. Særskilt odelsrett kan ikkje hevdast til eit vatn, ein foss eller ei elv. Det same gjeld bruksrett over framand eigedom.
    § 5. Når eit område ved stadfest reguleringsplan er lagt ut til byggjeområde, trafikkområde eller friområde, kan grunn i området ikkje...
    § 6. Når det kan vere tvil om ein eigedom er odlingsjord, kan den som har rettsleg interesse i det, få avgjort spørsmålet etter reglane om...

Kap. II. - Vilkår for odelsrett.
    § 7. Odelsrett får odlaren når han har vore eigar med full eigedomsrett i 20 år.
    § 8. Utanom odlaren får også etterkomarane hans odelsrett dersom nokon av foreldra, besteforeldra eller sysken av foreldra har ått...
    § 9. Barn får odelsrett etter faren og farsslekta når farskapen er fastsett slik at han gir grunnlag for arverett etter § 4 første stykket...
    § 10. Går eigedomen før odelshevdstida er ute over til ein ny eigar som i rett nedstigende line ættar frå den førre eigaren, kan...
    § 11. Eigar av odlingsjord kan tinglyse fråsegn om at eigedomen skal vere fri for odel. Gjeld det eigedom under samodling av ektemakar...

Kap. III. - Om odelsrekkefølgja.
    § 12. Av etterkomarane til odlaren går eldre sysken føre yngre med seg og si line, om ikkje anna går fram av eller blir fastsett med...
    § 13. Når jord er odla av ektemakar etter § 15 siste stykket, får dei lik odelsprioritet. Har dei barn saman, får desse betre odelsrett...
    § 14. Mellom sysken og deira liner gjeld føreretten til odelsjord berre ein eigedom.

Kap. IV. - Samodling ved ektemakar.
    § 15. Ein ektemake vinn ikkje odelsrett til ein eigedom som den andre ektemaken har odelsrett til før ekteskapet eller får nedervd...

Kap V. - Særskilt om makeskifte og om odelsrett i sameigehøve.
    § 16. Når eigedomar seg i mellom byter jordstykkje eller teigar utan mellomlag, går kvar teig inn under odel eller odling på den...
    § 17. Blir sameige i odelsjord oppløyst med deling mellom sameigarane, får kvar av dei odelsretten til det stykket han får utlagt. Dette...
    § 18. Blir sameigepart overførd til ein annan sameigar som har odelsrett til sin part, får overtakaren odelsrett til den parten han tar...

Kap. VI. - Allmenne avgrensingar i løysingsretten.
    § 19. Odelsrett kan gjerast gjeldande både mot framande og mot odelsrettshavarar lenger ute i odelsrekkja.
    § 20. Vil ein eigar avhende odelsjord til eit yngre barn, og dei er samde om vilkåra, kan han setje ein frist for dei eldre og i tilfelle...
    § 21. Vil ein odelsrettshavar løyse ein eigedom på odel frå ein yngre bror eller syster som har overtatt den av foreldra, kan retten...
    § 22. Fråskild tomt til bustadhus, forretningsbygg, industriføretak, lager, naust, garasje eller liknande kan ikkje løysast på odel. Det...
    § 23. Eigedom som etter skifte av tilhøva ikkje lenger fyller vilkåra for odlingsjord etter § 2 i denne lova, kan ikkje løysast på odel.
    § 24. Eit særskilt skyldsett småbruk, som med samtykkje frå landbruksmyndigheita er skilt ut frå eit større bruk og som det er bygt hus...
    § 25. Ein odelsrettshavar kan ikkje overføre retten sin til ein annan. Men han kan binde seg, anten andsynes einskilde eller i det...
    § 26. Den som har avhendt ein eigedom, og difor etter reglane i § 19 tredje stykket ikkje har løysingsrett, eller som har skrive frå seg...

Kap. VII. - Om bu- og driveplikt.
    § 27. Den som tek over eigedom ved odelsløysing, har plikt til å busetje seg på eigedomen innan 1 år og bu der og drive den i 10 år.
    § 27a. Departementet kan etter søknad gi fritak frå bu- og driveplikta etter § 27 anten heilt ut eller for ei viss tid.
    § 28. Dersom ein odelsrettshavar ikkje oppfyller vilkår om bu- og driveplikt etter § 27, kan andre odelsrettshavarar søkje eigedomen løyst...
    § 29. Kommunen og fylkeslandbruksstyret skal føre kontroll med at bu- og driveplikt blir oppfylt og skal sende melding til departementet...

Kap. VIII. - Odelsfrigjering.
    § 30. Dersom staten eller ein kommune vil ta over odelsjord, og særlege grunnar taler for at odelsrett ikkje bør være til hinder, kan...
    § 31. I den mon odelsrett vil kunne skiple ei eigedomstileigning som departementet har godkjent av di kjøparen bør få tilleggsjord kan...
    § 32. Når ein eigedom blir oreigna, fell eldre odelsrett bort, med unntak for slike særlege tilfelle der odelsretten kan sameinast med...
    § 33. Før det blir tatt avgjerd om odelsfrigjering etter §§ 30-32, skal spørsmålet leggjast fram for kommunestyret til fråsegn. Så langt...

Kap. IX. - Attlevande ektemake.
    § 34. Er ein ektemake avliden og let etter seg odelsjord i felleseige med den attlevande som ikkje har best odelsrett, kan felles barn...
    § 35. Attlevande stykfar eller stykmor har rett til å bruke odelsjord og bu på eigedom som var felleseige, men likevel slik at barnet kan...
    § 36. Andre odelsrettshavarar enn dei som er nemnde i §§ 34 og 35 kan ikkje gjera gjeldande odelsrett mot den attlevande ektemaken, så...
    § 37. Er det fleire eigedomar i eit bu, kan den attlevande ektemaken ikkje i medhald av §§ 34-36 krevje mer enn ein av dei etter sitt...
    § 38. Når stykforeldra held fram med å bruke ein eigedom etter § 35, pliktar dei utan særskilt godtgjersle å syte for oppfostring og...
    § 39. Når ein attlevande ektemake må gje frå seg eigedomen etter §§ 34-36, har han rett til høveleg gratis husrom. Dette gjeld ikkje når...

Kap. X. - Forelding av odelsrett og løysingsrett.
    § 40. Retten til odelsløysing må gjerast gjeldande innan 1 år frå den dagen då dokument som gjev den nye eigaren full heimel blir...
    § 41. Har odelsjord i slik tid som nemnt i § 40 med tinglyst heimel tilhøyrt nokon som ikkje har odelsrett, utan at nokon av...
    § 42. Dersom ein eigar skøyter eigedomen tilbake til ein tidlegare eigar som han ætter frå, eller eigedomen fell tilbake til den...
    § 43. Ved friviljug avhending av odelsjord frå ein eigar med nedervd odelsrett, kan også dei eldre syskena og deira liner gjere odelsrett...
    § 44. Når odelsjord har vore ute av odelsætta i 20 år, fell odelsretten for denne ætta bort, endå om den nye eigaren ikkje har tinglyst...
    § 45. Når fleire som har odelsrett til ein eigedom overtar den saman, går det ingen foreldingsfrist mellom dei så lenge dei sit med...
    § 46. Så lenge eit dødsbu er under offentleg eller privat skifte, går det ingen foreldingsfrist mellom bueigarane til odelseigedom i...
    § 47. Har ein ektemake heimel til ein eigedom som den andre ektemaken har betre odelsrett til, går det ingen foreldingsfrist mellom dei.
    § 48. Så lenge ein attlevande ektemake sit med ein eigedom i medhald av §§ 34-36, går det ingen foreldingsfrist for odelsrett til...

Kap. XI. - Om verdsetjinga av odelseigedom og om hefte som kviler på odelsjord.
    § 49. Verdsetjinga ved odelstakst skal gjerast på grunnlag av den bruk av eigedomen som er naturleg og pårekneleg etter tilhøva på...
    § 50. Hefte på eigedomen som blir dekte av takstverdien kan løysingsmannen krevje avløyste, når dei er påhefta etter at foreldingsfristen...

Kap. XII. - Åsetesretten.
    § 51. Når eigaren av odelsjord eller odlingsjord døyr og jorda går i arv til etterkomarane hans, har ein av desse rett til på skifte å få...
    § 52. Kven av etterkomarane som har best åsetesrett, blir avgjort etter reglane i § 12.
    § 53. Reglane i § 14 gjeld tilsvarande for åsetesrett, og då utan omsyn til om eigedomar i buet er odelsjord eller ikkje.
    § 54. Dersom ein eigar finn at eigedomen hans har slik storleik og avkastingsevne at ein huslyd ikkje treng det heile, kan han med...
    § 55. Er eigedom som er overtatt etter §§ 53 eller 54 odelsjord, blir odelen verande i lina til den arvingen eigedomen er utlagt til,...
    § 56. Åsetesarvingen har krav på at det ved skjøn blir fastsett ein overtakingspris som er rimeleg etter dei tilhøva som ligg føre.

Kap. XIII. - Om etteroppgjer og skadebot.
    § 57. Dersom nokon som har overtatt jord i medhald av åsetesrett eller ved odelsløysing innan 10 år avhender den med ein monaleg vinst,...
    § 58. Ved tilbakesøkjing som nemnt i § 28 andre stykket kan tilbakesøkjaren krevje skadebot for tap han har hatt ved å ha blitt tvungen...

Kap. XIV. - Rettargangsreglar ved odelsløysing.
    § 59. For odelsløysingssaker gjeld føresegnene i tvisteloven, så langt ikkje anna er fastsett i dette kapitlet.
    § 60. Den som vil løyse ein eigedom på odel, må ta ut stemning mot eigaren ved tingretten i den rettskrinsen der eigedomen ligg. Det...
    § 61. Om stemninga gjeld føresegnene i tvisteloven § 9-2. Stemninga skal alltid nemne kva for eigedom søksmålet gjeld, og gjere greie...
    § 62. Etter at odelsløysingssak er reist, kan partane i ei kjøpeavtale ikkje, med verknad for saksøkjaren, gjere handelen om, eller...
    § 63. Etter at stemning i odelsløysingssak er forkynt, må saksøkte ikkje hogge meir i skogen enn det som etter utrekning og blinking av...
    § 64. Gjer saksøkte i tilsvaret gjeldande at saksøkjaren ikkje har løysingsrett, eller at løysing bør nektast etter § 21, kan dette...
    § 65. Når saka ikkje sluttar med frifinningsdom etter § 64 eller med forlik og heving, og domaren ikkje finn grunn til vidare...
    § 66. For sjølve odelstaksten gjeld reglane i skjønnslova kap. 1, så langt ikkje anna følgjer av dette kapitlet. Paragrafane 9, 10 og 21...
    § 67. Hefte som saksøkjaren har kravd avløyst etter § 50 og som ikkje går ut på ein fast pengesum, skal verdsetjast særskilt. Det same...
    § 68. Blir odelstaksten oppheva utan å bli heimvist, må den part som vil ha ny takst, setje fram krav om det innan 4 veker etter at...
    § 69. Når odelstaksten er blitt endeleg, og det ikkje er gått fram i samsvar med § 72, fastset domaren tid og stad for eit rettsmøte til...
    § 70. I fråviksorskurd og i dom som gir saksøkjaren medhald i løysingskravet, skal saksøkte påleggjast å skrive ut skøyte til...
    § 71. Saksøkjaren må seinast på avslutningsmøtet seie frå om han vil gjennomføre avløysing av hefte som han etter § 50 ikkje er bunden...
    § 72. Når partane samtykkjer eller retten samrøystes finn at ingen avgjerande omsyn er til hinder, kan dei spørsmåla som er nemnde i §§...
    § 73. Eigedomsretten går over til saksøkjaren når han har fått skøyte. Frå same tidspunktet har, saksøkjaren vågnaden for tilfeldige...
    § 74. Døyr saksøkjaren før løysingssaka er sluttførd, har dei andre odelsrettshavarane rett til å gå inn i saka i staden hans. Same...
    § 75. Dersom saksøkjaren ikkje gjennomfører odelsløysinga eller stiller pålagt trygd for løysingssummen til den tid som er fastsett i...
    § 76. Føresegnene i dette kapitlet gjeld tilsvarande for krav om tilbakesøkjing etter § 28 andre stykket så langt dei høver.

Kap. XV. Ikraftsetjing og overgangsreglar.
    § 77. Denne lova trer i kraft frå den tid Kongen fastset, jfr. likevel § 78.
    § 78. Reglane i § 9, § 12 og § 52 første og andre stykket får ikkje verknad for dei som er fødde eller adopterte før 1 januar 1965, og...
    § 79. Denne lova får ingen verknad for tilhøve der det etter dei tidlegare gjeldande reglane er blitt høve til å bruke odelsrett før dei...

Databasen sist oppdatert 1. des 2008