Vandaag wordt de nationale feestdag van Noorwegen gevierd. "17. mai" wordt in het hele land gevierd met optochten en het eten van 'pølser og is' (worstjes en ijs). Maar waarom wordt er vandaag feestgevierd?
Vanaf 1380 viel Noorwegen onder de Deens-Noorse staat met Denemarken als belangrijkste land en Kopenhagen als hoofdstad. In Noorwegen was men hier niet blij mee, omdat de interesses van Noorwegen steeds ondergeschikt gesteld werden aan die van Denemarken. Het lukte de Noren echter niet om onder het Deense bestuur uit te komen.
In 1807 koos Frederik VI - de koning van de Deens-Noorse staat - de kant van Napoleon in de toen heersende oorlog. Het verlies van Napoleon betekende dat Denemarken bij de vrede van Kiel op 14 jaunari 1814 Noorwegen op moest geven. Noorwegen werd gebruikt als beloning voor Zweden - die de kant van de geallieerden had gekozen in de oorlog. De Deens-Noorse troonopvolger prins Christian Frederik - die sinds 1813 staathouder van Noorwegen was - wilde deze overdracht aan Zweden verhinderen door te vechten voor een zelfstandig Noorwegen met als uiteindelijk doel een nieuwe vereniging van Denemarken en Noorwegen. De Deense koning keurde het plan van de prins goed, en steunde Noorwegen in zijn strijd.
De angst voor een unie met Zweden en verschillende andere zaken zorgden ervoor dat de roep om zelfstandigheid groot was in Noorwegen, en op 17 mei 1814 werd de Noorse grondwet ondertekend. Dezelfde dag werd prins Christian Frederik tot Noorse koning gekozen. De reden dat dit allemaal plaats kon vinden zonder protest van Zweedse zijde was dat de Zweedse koning het te druk had op het Europese vaste land met de strijdtroepen die daar gelegerd waren. Na zijn terugkeer naar Zweden in het einde van mei 1814 werd Noorwegen echter alsnog na een korte oorlog in een unie met Zweden gedwongen.
Deze unie trad in werking op 4 november 1814 toen de Noorse regering de Zweedse koning Carl XIII als koning van Noorwegen koos. In de praktijk bleef de staatsvorm in Noorwegen echter grotendeels gelijk aan de grondwet die op 17 mei was vastgelegd. De unie met Zweden werd steeds vrijer, en in 1905 werd deze ontbonden zonder grote consequenties of veranderingen voor beide landen.
17 mei 1814 wordt daarom beschouwd als de dag dat Noorwegen na vele honderden jaren van afhankelijkheid weer onafhankelijk werd; de unie met Zweden wordt slechts als kort intermezzo gezien. Al vanaf 1820 wordt de 17e mei gevierd als de nationale dag van Noorwegen - de vrijheidsdag van Noorwegen.
Tegenwoordig wordt 17e mei gevierd met optochten in elke stad en elk dorp. Aan deze optochten doen behalve de scholen ook veel vereningen mee. Vandaag is ook de laatste dag van de Russenviering (het feest van de schoolverlaters).
Het weer lijkt dit jaar helaas niet mee te werken. In Oslo en omgeving is het mooi en zonnig weer, terwijl de rest van het land het met grauwer en vooral nat weer moet doen.
Uw Noorwegen-foto's online?
